Print Friendly
حواشی مستند «من روحانی هستم»

سازندگان و مخالفان مستند «من روحانی هستم» چه می گویند؟

333

اعتراضهای حامیان رئیس جمهوری حکایت از آن دارد که آنها نگران هستند که افشای برخی حقایق در باره موضع گیریهای دکتر روحانی در برهه های حساس تاریخی می تواند موجب تضعیف جایگاه او در افکار عمومی جامعه و ریزش احتمالی برخی هواداران وی در میان اصلاح طلبان یا اصولگرایان شود و یا موضع گیری های کنونی او را در باره برخی موضوعات با تردیدهایی مواجه سازد.

فضای سیاسی کشور این روزها تحت تاثیر جنجالی است که بر سر ساخت مستندی در باره زندگی سیاسی دکتر حسن روحانی رییس جمهوری رخ داده است. این جنجال در برهه ای روی می دهد که کشور در وضعیت خاص سیاسی و اقتصادی قرار دارد و مردم منتظرند تا علاوه بر به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای همسو با منافع و عزت ملی، دولت در کوتاه ترین زمان ممکن نتایج ثبت نام مرحله دوم هدفمندی یارانه ها را اعلام کند و به تورم و بیکاری سر و سامان دهد.

روایتی تاریخی از 50 سال زندگی و فعالیت های سیاسی دکتر حسن روحانی رییس جمهور وقت ایران در یک فیلم مستند یکساعته به نام «من روحانی هستم» نخستین بار 9 دی 1392 همزمان با روز تولد وی اکران شده است.

nf00357278-2

فیلم با توصیف نقش روحانی در رویداد مهم سیاسی موسوم به «مک فارلین »آغاز می شود و در ادامه با اشاره ای کوتاه به محل تولد روحانی، نحوه ورود وی به حوزه علمیه، بار دیگر ماجرای مک فارلین را با جزییات بیشتری توصیف می کند و بعد از آن به ترتیب به نقش های رییس جمهور در ساماندهی ارتش در سال 58 و اجرای طرح اجباری کردن حجاب در میان زنان شاغل ستاد مشترک ارتش، مخالفت وی با نخست وزیری میرحسین موسوی به عنوان عضوی از «گروه 99» در مجلس، ریاست شورای سرپرستی نظارت بر صدا و سیما، عضویت در جلسه «عقلا» مجلس، حوادث 18 تیر 78 و کوی دانشگاه ، حضور در جلسات مربوط به پذیرش پروتکل الحاقی و نهایتا، تعلیق فعالیتهای هسته ای صلح آمیز کشورمان در سال 82 به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی اشاره می کند.

روحانی که بعد از پنج ماه از آغاز جدیدترین فعالیت سیاسی خود، این بار در نقش رییس جمهور با مستند مذکور در باره پنج دهه زندگی خود مواجه شده بود در مراسم اختتامیه بیستمین جشنواره مطبوعات ضمن تأکید بر آزادی بیان میان منتقدان و مخالفان دولت از پخش سی دی علیه رییس جمهور گلایه کرد و بدون ذکر جزییات، از سازندگان آن در موسسه چند رسانه ای شفق خواست تا بخش های اشتباه فیلم را اصلاح کنند اما موضع گیریهای بعدی میتوان فهمید که ظاهرا این انتظار رییس جمهور برآورده نشد.

مستند من روحانی هستم با استناد به 25 منبع که مهم ترین آنها کتاب های خاطرات آقایان هاشمی رفسنجانی در سالهای 62 و 65، خاطرات دکتر حسن روحانی، مک فارلین با چشم باز، خاطرات جک استراو وزیر خارجه سابق انگلیس، خاطرات آیت الله مهدوی کنی و فیلم های مستندی همچون مصاف، نیمه خاموش، روح الله، مستند انتخاباتی روحانی و برنامه شناسنامه است، ساخته شده و به همین دلیل، سازندگان فیلم تاکید دارند تنها در صورتی حاضر به پذیرش اشتباه در کارشان هستند که دلایل قانع کننده ای از سوی رییس جمهور و حامیانش در این زمینه ارائه شود.

حالا، بعد از 4 ماه اکران و دیده شدن فیلم توسط تعدادی از دانشجویان در هشت دانشگاه کشور از جمله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، علوم پزشکی ایران و دانشکده فنی دانشگاه اراک، مستند با هجمه های زیادی از سوی شخصیت هایی همچون علی لاریجانی رییس مجلس، حسام الدین آشنا مشاور فرهنگی رییس جمهور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و روزنامه هایی چون شرق، آفتاب، قانون و آفرینش با واکنش های تندی مواجه شده است،به گونه ای که حتی پای قوه قضاییه نیز برای دخالت در این ماجرا باز شده است.

nf00357278-3

لاریجانی : چرا دروغ می گویید؟

علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی از منتقدان جدی این مستند است.وی اوایل این هفته در جمع تشکل های کارگری و بسیج کارگران، متبحرانه دغدغه سالیان متمادی کشور در زمینه تولید را به مستند «من روحانی هستم» پیوند می زند و در اعتراض به آن می گوید:«فضای سیاسی کشور باید به سمت تولید باشد نه اینکه مخل آن باشد، برخی مدام ذهن ها را متفرق می کنند. آیا همه به دنبال رونق تولید هستند یا مدام در کشور دعوا راه می اندازند؟»

وی در ادامه سخنان خود تأکید می کند:«همین چند روز پیش دیدم چه سر و صدایی در کشور به وجود آمده است آن هم بر سر یک سی دی، سی دی که با عنوان «من روحانی هستم» پخش شده است. در این سی دی یک سری مطالبی را مطرح کرده اند که برخی از مطالب خلاف واقع است. آقای روحانی رئیس جمهور را متهم کرده اند که شما در داستان مک فارلین حضور داشتید، این دروغ است، کسانی که در آن شرایط سیاسی پس از انقلاب حضور داشتند، همه می دانند که آقای روحانی نقشی در مسئله مک فارلین نداشته است، چرا خلاف واقع می گویید؟ چرا دروغ می گویید؟»

ماجرای مک فارلین چیست؟

ماجرای مک فارلین به سفر هیاتی از آمریکا به ایران در سال های ۶۴ و ۶۵ مربوط می شود که هیات آمریکایی در آن تلاش داشت در ازای فروش سلاح به ایران، از نفوذ کشورمان برای آزادی گروگان های آمریکایی در لبنان استفاده کند.

در میان این هیأت که با پاسپورت ایرلندی به همراه مقادیری اسلحه مورد نیاز ایران در جنگ تحمیلی وارد فرودگاه بین المللی مهرآباد تهران شده بود، فردی با نام مک فارلین –مشاور عالی امنیت ملی ریگان رییس جمهور وقت آمریکا – بود که تقاضای مذاکره با مسئولان ارشد نظام را داشت اما بر اساس روایت این فیلم مستند، اعضای هیئت در 7 دور مذاکره خود با نمایندگان ایران تنها موفق شدند با فریدون وردی نژاد، دکتر هادی و حجت الاسلام حسن روحانی مذاکره کنند و بدون دستیابی به هدف، به آمریکا بازگردند.

حضور روحانی در میان مذاکره کنندگان با تیم مک فارلین یکی از بخش های مورد اعتراض رییس مجلس و دیگر منتقدان فیلم است. آشنا مشاور فرهنگی رییس جمهور معتقد است:« مستند با دقت کافی ساخته نشده است و در آن جهت گیری هایی از طریق حذف و جابجایی تاریخی با استناد به سخنان نادقیق به چشم می خورد که یکی از نشانه های ضعف فیلم است .بی شک رفتار سازندگان این فیلم در محکمه افکار عمومی مردم مورد قضاوت قرار می گیرد.»

نعمت احمدی وکیل پایه یک دادگستری نیز درگفت و گو با شرق گفته است: «در صورت نادرست بودن مطالب منتشر شده در مورد رییس جمهوری این عمل مجرمانه می تواند مصادیق افترا، دروغ یا نشر اکاذیب باشد که هر کدام مجازات مخصوص به خودش را دارد.»

واکنش های تعجب برانگیز

سازندگان فیلم که خود را گروهی از جوانان انقلابی معرفی کرده و اثر خود را به صورت آشکار در موسسه «شفق مدیا» و با استناد به منابع تاریخی – نه به صورت زیرزمینی – ساخته اند، می گویند انتظار چنین واکنش های تند و تعجب برانگیزی را آنهم چندماه پس از نمایش آن در برخی دانشگاهها نداشته اند.

در این زمینه، مدیر مرکز سفیر به عنوان یکی ازحامیان فیلم با انتشار بیانیه ای در اعتراض به اظهارات مخرب علیه فیلم می نویسد: «این مستند نه تنها تخریب دکتر حسن روحانی نبوده بلکه بخشی از سوابق درخشان ایشان را که عده ای سعی در پنهان کردن آن دارند، به نمایش می گذارد و این مسأله از سوی هر بیننده منصفی قابل اثبات است. دو ایراد در رابطه با مستند مطرح است که به موارد محتوایی و روایت تاریخی برمی گردد. بخش اول مربوط به بحث شورای سرپرستی صداوسیما و بخش دوم نیز قضیه مذاکرات با مک فارلین است که از سوی دولت به صورت غیررسمی مورد اشکال واقع شده است.»

وی در ادامه می گوید: «باید اجازه داد در یک فضای آزاد، این دو مسأله تاریخی از سوی پژوهشگران تاریخی بررسی شود. گروه سازنده این اثر در مذاکراتی با سفیرفیلم اعلام کرده اند که آماده اند استنادات معتبر و مستدل برای گزاره های مطرح شده و اعلام منابعی نظیر خاطرات آقای هاشمی را در رسانه ها منتشر کنند.»

سرپرستی شورای نظارت صدا و سیما

روحانی در همان اولین دوره مجلس شورای اسلامی،رئیس شورای سرپرستی صدا و سیما و محمد هاشمی رفسنجانی نیز رئیس سازمان صدا و سیماست. اختلافات متعدد میان روحانی و هاشمی موجب می شود که محمد هاشمی به دست حسن روحانی از ریاست صدا و سیما کنار گذاشته شود؛ موضوعی که موجبات آزردگی امام را فراهم می آورد. امام مخالف دخالت شورای سرپرستی در کار این سازمان هستند لذا از طریق فرزند خویش به رئیس مجلس یعنی اکبر هاشمی رفسنجانی پیغام می دهند که حسن روحانی از شورای نسرپرستی صدا و سیما کناره گیری کند. روحانی ناراحت می شود و درخواست می دهد با امام ملاقات کند اما امام جواب «نه» می دهند. این روایتی است که مستند مذکور از این ماجرا ارایه می دهد.

اهداف ساخت فیلم

معصومه نبوی کارگردان این مستند نیز در گفت و گو با مهر در این رابطه می گوید:« فیلم به هیچ عنوان قصد تخریب رییس جمهور را نداشته است.اتفاقا مصلحت نظام ، انقلاب و شان رییس جمهور از جمله ملاک های سازندگان فیلم بوده است.»

وی با تأکید بر این نظر خود می افزاید : «تمامی منابع این مستند از دوستان و وابستگان رییس جمهور هستند که شخص روحانی تاکنون واکنشی به آن منابع نداشته است.ما به منتقدان توصیه می کنیم ابتدا فیلم را یک بار به طور کامل ببینند و بعد آن را نقد کنند.»

نبوی درباره هدف و روند شکل گیری ایده و فیلمنامه مستند می گوید:« این ایده از روزهای آخر خردادماه سال 92 بعد از انتخابات ریاست جمهوری شکل گرفت. بعد از حماسه سیاسی مردم و انتخاب دکتر حسن روحانی، احساس کردیم خیلی ها رییس جمهور را نمی شناسند و این عدم شناخت باعث سوءتفاهم هایی خواهد شد. در حالی که آقای روحانی یک شخصیت انقلابی درون نظام هستند که در بسیاری از نقاط کلیدی انقلاب نقش آفرینی کرده اند و افکار عمومی جامعه نیاز داشت تا ایشان را بشناسد. با این توجه شروع به تحقیق و نگارش «من روحانی هستم» کردیم.»

نکته قابل توجه آن که مهر 92، سه ماه قبل از اکران فیلم، روزنامه فارین پالیسی در گزارشی با عنوان «وقتی روحانی با اولیور نورث دیدار کرد»، نوشته بود: حسن روحانی مشاور ارشد سیاست خارجی دولت وقت ایران، بیست و هفتم می 1986 با هیاتی از مقامات کاخ سفید در طبقه آخر هتل هیلتون در تهران همنشین شده و آمده بود تا پنهانی واسطه توافقی با آمریکایی ها شود.»

دلیل حساسیت ها

نبوی کارگردان مستند «من روحانی هستم» درباره دلیل واکنش ها به فیلمش می گوید:«علت حساسیت برخی از وابستگان دولت را متوجه نمی شویم در حالی که خود آقای رییس جمهور از جمله حامیان اصلی منتقدان هستند. حمایت ادامه دار ایشان یکی از محرک های کار ماست. البته ما این مستند را انتقادی نمی دانیم. برداشت ما این است که در این مستند بیشتر به نقاط قوت در زندگی آقای روحانی پرداخته شده است که این نقاط قوت را کمتر کسانی می دانستند.»

وی هدف از ساخت فیلم را نشان دادن زندگی دکتر روحانی بدون عینک جناحی عنوان می کند و تأکید دارد:« حالا این منتقدان شکایت می کنند که چرا شما به 99 نفر پرداخته اید! آیا کذبی در 99 نفر است؟! در حقیقت ما از این واکنش ها به نتیجه ای رسیدیم که انگار افراطیونی قصد دارند زیر چتر اعتدال چهره رییس جمهور را مخدوش کنند. یا سوابق رییس جمهور در شورای عالی امنیت ملی خصوصا در بحث مدیریت غائله 18 تیر که مشخص است و همه می دانند. چرا الان یک سری رسانه های خاص از آن ناراحت هستند؟!».

99 نفر

مردادماه سال 64 فرامی رسد. آیت الله خامنه ای رئیس جمهور وقت با عنایت به شرایط حساس کشور و مواجه بودن کشور با جنگ تحمیلی، با انتخاب دوباره میرحسین موسوی به عنوان نخست وزیر موافقت می کند؛ موافقتی که مخالفت عده ای از نمایندگان مجلس را به دنبال دارد. امام با این گونه اختلافات و حاشیه ها در مقطع حساس جنگ تحمیلی موافق نیستند و توصیه می کنند میرحسین موسوی به عنوان نخست وزیر برگزیده شود اما باز هم 99 نفر از نمایندگان که حسن روحانی یکی از فعالین آنهاست، به موسوی رأی منفی می دهند. (روزنامه مردم سالاری)

غائله 18 تیر

در دوران تصدی حسن روحانی، شورای عالی امنیت ملی با چالش های مهم داخلی و خارجی روبه رو می شود و تصمیمات سرنوشت سازی هم می گیرد؛ از حصر مرحوم منتظری گرفته تا ماجرای فتنه 18 تیر 78.

فتنه 78 با برنامه ریزی قبلی و در پوشش اعتراضات دانشجویی کلید می خورد و آشوب و اغتشاش بخش هایی از مرکز تهران را دربر می گیرد.

روحانی آن زمان در فرانسه به سر می برد. وی به محض بازگشت به ایران و مطلع شدن از اوضاع، با مسئولیت خود به بسیج دستور می دهد که وارد میدان مبارزه با فتنه 78 شود، اینجاست که آتش فتنه 78 خاموشی می گیرد. 23 تیرماه سال 78 راهپیمایی عظیم مردمی در محکومیت فتنه 78 به وقوع می پیوندد.

روحانی سخنران ویژه این راهپیمایی است؛ سخنرانی مهمی که به دلایل نامعلومی از آرشیوهای رسمی حذف شده است. روحانی در این سخنرانی، مطالب مهمی علیه اغتشاش گران و عاملان اصلی و پشت پرده فتنه 78 بیان می کند و از بازداشت این عناصر خبر می دهد.

مجمع عقلای مجلس

در سال 64 زمانی که هاشمی رفسنجانی ریاست مجلس را عهده دار بود در مجلس گروهی تشکیل شد که بعدها به “مجمع عقلا” معروف می شود. به گفته محسن رضایی که در آن زمان فرمانده سپاه بود این گروه در طراحی سیاستهای جنگ نقش داشتند.رضایی در نامه ای امام را از فعالیت چنین گروهی با خبر می کند.هاشمی رفسنجانی در پاسخ به سوال امام درباره جلسات عقلا می گوید: از جلسات این گروه با خبر هستم.یکی از اعضا این جلسات روحانی بود. به گفته هاشمی رفسنجانی این گروه در سیاست های جنگی بی تأثیر نبودند و در پایان جنگ هم تأثیرگذار بودند(. (کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی).

IMAGE635342032350025232

بی طرف ها چه گفتند؟

در خلال این کشمکش ها، رسانه ها به سراغ شخصیت های مختلف سیاسی رفته اند و نظر آنها را درباره این مستند جویا شده اند اما گویا بسیاری از آنها فیلم را ندیده اند و طرح سوال از سوی خبرنگاران، تازه آنها را به دیدن فیلم تشویق کرده است.

غلامعلی حداد عادل، مشاور عالی مقام معظم رهبری و رییس فراکسیون اصولگرایان مجلس و منصور حقیقت پور، نایب رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس از جمله کسانی هستند که ضمن امتناع از اظهارنظر درباره فیلم، تنها به این جمله بسنده کرده اند که « حفظ حرمت رئیس جمهور لازم است و در صورتی که در فیلم توهینی نسبت به وی شده باشد، سازندگان آن باید در مقابل مسئولان قضایی پاسخگو باشند.»

روز گذشته نیز سوال درباره مستند من روحانی هستم یکی از سوالات خبرنگاران از غلامحسین محسنی اژه ای، سخنگوی قوه قوضاییه بود.

وی در سخنانی کوتاه تنها به گفتن این توضیح اکتفا کرد که « این فیلم را ندیده ام ، چند نقل متفاوت از آن وجود دارد و اگر توهینی به مقامات شده باشد، برخورد می شود. در حال حاضر دادستان تهران به عنوان مدعی العموم سی دی مذکور را بازبینی می کند و درصورتی که مشخص شود توهینی انجام شده با آنان برخورد خواهد کرد.»

از سوی دیگر، مهرداد بذرپاش که هم اکنون نماینده مردم تهران، ری و شمیرانات در مجلس است، در حمایت از مستند سخن گفته و معتقد است:« فیلم چهره انقلابی رییس جمهور را در وقایع حساس نشان داده است و جنجال رسانه ای علیه این مستند، مشکوک است. چگونه است این همه فیلم و شب نامه علیه نظام ساخته می شود ولی صدایی از آقایان در نمی آید اما ساخت یک مستند که در آن به کسی توهین نشده، صدای برخی از دوستان را درآورده است.»

این در حالی است که کسانی چون «صادق زیباکلام» استاد دانشگاه با انتقاد از مستند یادشده، آن را برگرفته از یک نوع «رفتار ماکیاولیستی» دانسته و گفته است: « این فیلم مستند بیش از آنکه ضایع کننده روحانی باشد، سقوط اخلاقی سازندگان و مخالفان آقای رییس جمهور را به نمایش می گذارد یا دست کم و در معصومانه ترین نگاه به سازندگان آن، «من روحانی هستم» بیانگر عمق بی اخلاقی و تمسک به راه و روش هایی است که در بهترین حالت باید آنها را غایت ماکیاولیستی بودن یک جماعت و گروه سیاسی دانست.»

POSTER-PLUS

دفاع هوشمندانه روی کاغذ

با وجود اینگونه اعتراض های برخی مقامهای دولتی و هواداران رییس جمهوری، حامیان فیلم همچنان معتقدند: اعتراض ها با هدفی خاص دنبال می شود و آن هدف می تواند نفی صحت اظهارات آقای هاشمی رفسنجانی در کتاب خاطراتش باشد. بر همین اساس روز گذشته مرکز سفیر فیلم نامه ای خطاب به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نوشت و در آن خواستار ارائه توضیحات وی درباره حادثه مک فارلین شد چرا که به عقیده این مرکز، نظر آقای لاریجانی مبنی بر نقش نداشتن روحانی در ماجرای مک فارلین (که محمدرضا عارف نیز آن را تأیید کرده است) در تضاد کامل با خاطرات مکتوب سال 1365 کتاب «اوج دفاع» هاشمی رفسنجانی است.

در چنین شرایطی، به نظر می رسد این نامه علنی، دفاع هوشمندانه ای از فیلم است چرا که هر گونه پاسخ منفی به صحت واقعه مک فارلین از سوی رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام به معنای زیر سوال بردن نوشته های مکتوبش خواهد بود.

از سوی دیگر، اعتراضهای حامیان رییس جمهوری حکایت از آن دارد که آنها نگران هستند که افشای برخی حقایق در باره موضعگیریهای دکتر روحانی در برهه های حساس تاریخی می تواند موجب تضعیف جایگاه او در افکار عمومی جامعه و ریزش احتمالی برخی هواداران وی در میان اصلاح طلبان یا اصولگرایان شود و یا موضع گیری های کنونی او را در باره برخی موضوعات با تردیدهایی مواجه سازد.

با این حال، سازندگان فیلم نیز ناچار هستند در باره برخی ادعاهای خود در باره دکتر روحانی که اکنون صحت آن از سوی منتقدان زیرسوال رفته، پاسخها و اسناد محکمی ارایه دهند و یا بپذیرند که روایت آنها در باره برخی موضوعات، صادقانه و بیطرفانه نبوده است.

 منبع: جام جم آنلاین

تعداد بازدید:570
بدون دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*