Print Friendly
گفتگوی عوامل مستند «نسخه ایرانی» با خبرگزاری نسیم

نباید همه مشکلات کشور را به سیاست خارجی گره زد

IMG14252428

علی شیرزادیان، تهیه کننده و علی شفیعی، کارگردان مستند «نسخه ایرانی» میهمان خبرگزاری «نسیم» بودند تا از روند شکل گیری این فیلم سخن بگویند.

سازندگان مستند «نسخه ایرانی» با اینکه به حجت الاسلام حسن روحانی برای ریاست جمهوری  رای نداده اند اما خود را مکلف دانسته اند تا بخشی از عملکرد مثبت دولت او را در مستند «نسخه ایرانی» برجسته کنند و به نوعی همدلی و همزبانی خود را هم در سال ۹۴ نشان داده باشند. ضمن اینکه امیدوارند این همدلی و همزبانی یکطرفه باقی نماند و اصلی ترین حرفشان هم این است که تدبیر امور کشور بیش از این به لغو تحریم ها گره نخورد.

علی شیرزادیان، تهیه کننده و علی شفیعی کارگردان مستند نسخه ایرانی میهمان خبرگزاری «نسیم» بودند تا از روند شکل گیری این فیلم سخن بگویند؛ مشروح این نشست از نظرتان می گذرد:

نسیم: ایده اصلی نسخه ایرانی چگونه شکل گرفت؟

شیرزادیان: ما بنا بر خط فکری دولت و روشی که برای حل مشکلات کشور در پیش گرفته است دیدیم که به نوبه خودمان به عنوان یک فیلمساز در پاره ای از حوزه‌ها می‌توانیم به دولت کمک کنیم و بر اساس تحقیقاتی که داشتیم دیدیم که دولت یک تجربه موفقی برای حل ببحران دارویی در صد روز اول داشت و تجربه موفقی را در بحث حل این بحران از خودش نشان داد و ما فکر کردیم این تجربه موفق در دولت قابل تکرار است و دولت می‌تواند از این پتانسیلی که بالفعل شده برای حل مشکلات بزرگتری مثل اقتصاد هم استفاده کند. از این جا بود که ما بررسی‌هایمان را شروع کردیم و پژوهش‌ها آغاز شد و فیلمنامه شکل گرفت و فیلم ساخته شد.

در واقع ما با جمعی از دوستان دوره دانشجویی در دانشگاه صنعتی همدان یک گروهی تشکیل دادیم  به نام گروه “روشن  مدیا” و قصدمان این بود که در حوزه گفتمان  انقلاب اسلامی به فیلمسازی بپردازیم و از این طریق بتوانیم برخی از خلاهایی را که وجود دارد پوشش دهیم وپیش آمدیم و کار را ساختیم آقای شفیعی در این برهه توانست کارگردانی این کار را انجام دهدو شاید من کارگردان اثر بعدی باشم و مدلمان مدل تعاملی است و طبق رفاقت کار را پیش می بریم که قطعاً اثر بهتری خواهد داشت.

نسیم: اصطلاحا هیأتی کار می کنید؟

شیرزادیان: نه ببینید هیأتی کار کردن حالا اگر درست متوجه شده باشم منظورتان این است که چند نفر دور هم جمع می‌شوند که مثلاً شما کارگردان باش و من تهیه کننده و حالا برویم کار را بسازیم.نه  این کار چینش عوامل از تصویربردار گرفته تا کارگردان و فیلمنامه نویس بر طبق آن اصول فنی و روالی که باید در مستندسازی اتفاق بیفتد انجام شده اما ما یک اصولی را جدای از اصول فنی که در نظر  داشتیم برای گروه خودمان تعریف کردیم که این اصول بر طبق تعامل بین اعضا است که افراد داخل گروه خودشان عوامل را انتخاب می‌کنند بر طبق آن تخصصی که دارند.

نسیم: چرا فیلمسازی را برای بیان دغدغه هایتان انتخاب کردید؟

شیرزادیان: بحث جذابیت این مدیوم است که وقتی بخواهیم بیان مسئله کنیم قطعاً فیلم مدیوم جذاب‌تر و رایج‌تری در بین مخاطب امروزی است و ما حجم بیشتری از مضامین را می‌توانیم با مخاطبمان در میان بگذاریم.

IMG14253283

نسیم: روند شکل گیری فیلمنامه به شکلی انجام شد؟

شفیعی: بنده و علی آقا با هم فیلمنامه را نوشتیم، ولی اول بگویم چرا فیلمسازی را انتخاب کردم. من خودم به شخصه یک حرفی دارم در حوزه‌های مختلف در حوزه سیاسی، در حوزه اجتماعی و در اتفاقاتی که می‌افتد و این حرف را می‌خواهم به جامعه مخاطبین بزنم و اول وبلاگ می‌نوشتم  و بعد یادداشت‌های جدی‌تری نوشتم و کم کم دیدم این هم باز تأثیر خوبی دارد اما من به دنبال تأثیر بیشتری هستم و بالاخره دیدم که جنس و کار تصویر تأثیر خیلی بیشتری روی مخاطب دارد.

احساس کردیم دولت به برخی ظرفیتها در کشور بی اعتناست

حرفی که ما داشتیم این بود که دولت جدید که سر کار آمد تحت تأثیر معضلات اقتصادی بود و شعارهایی هم داشت و یک فضای امیدی بین بخشی از جامعه ایجاد شد.بالاخره این را کسی نمی‌تواند انکار کند و یک آرامشی نسبی به بازار منتقل شد. اما یک مقداری ما احساس کردیم که از یک مقطعی ظرفیتهای مهم دیگری وجود دارد که کمتر به آن توجه می‌شود ویک راه حل‌های بهتری هم هست که به آن توجهی نمی‌شود.

خوب متناسب با این اصل که هر کس کار خوبی بکند فارغ از اینکه ما حالا از لحاظ فکری با آن موافق باشیم یا مخالف باید تأییدش کنیم با این پیش فرض ما بررسی کردیم دیدیم یک اتفاق خوبی در همین دولت افتاده یعنی در همین دولت معضلی بوده که این معضل هم دقیقاً بر اثر تحریم‌ها بوده و بر اقتصاد مردم هم تأثیر گذاشته و دولت هم با اتخاذ تصمیمات درستی که ما در مستند به تفصیل به آن می‌پردازیم این مشکل را حل کرده و این جای تقدیر دارد و ما در مستند به دولت یادآوری می کنیم که شما که می‌توانید از طریق راه‌هایی که درون‌زا هستند مشکلات را حل کنید نگاهی هم به معضلات اقتصادی از طریق همین تکیه بر نیروهای درونی داشته باشید.

نسیم: فکر نمی کنید به دلیل اینکه شما اراده کردید تا گزینشی با پدیده ای چون تدبیر دولت مواجه شوید حق مطلب درست ادا نشده باشد چون فیلم دارد القا می کند که دولت در معنای کلانش امور را خوب تدبیر می کند؟ در واقع آنچه که فیلم القا می‌کند در نهایت این است که در یک دولت تدبیر صورت نگرفته ولی در دولت دیگری تدبیر صورت گرفته است.

ما خیلی پرهیز کردیم از اینکه نگاه سیاسی داشته باشیم

نسیم: ولی منظور شما هم این نبوده که تدبیر یک بخش از یک وزارتخانه را به کل دولت تعمیم بدهید.

بله

نسیم: اما این اتفاق در فیلم افتاده. در واقع حرف فیلم این است که ما اگر تدبیر کنیم و در داخل کشور بر ظرفیت‌های درونی خودمان تکیه کنیم می‌توانیم بر مشکلات فائق شویم اما به نظر می‌رسد که بیشتر آن پیامی که فیلم می‌دهد ناخواسته می‌گوید که در یک دولت تدبیر نشده ولی در دولت بعدی این تدبیر صورت گرفته است.

شفیعی: ما گفتیم یک اتفاقی افتاده به نام تحریم و حالا ظالمانه است و فقط می‌گوییم که اتفاق افتاده تدبیر یک کمی واژه بزرگی است ما می‌گوییم که دستپاچگی اتفاق افتاد یعنی براثر دستپاچگی که در دولت قبلی اتفاق افتاد و عموماً دولت‌ها در سال‌های آخر یک مقداری به آن دچار می شوند و آن همبستگی لازم که در سالهای اول هست را ندارند کار دارو با مشکل برخورد. چیزی که می‌توانستند پشت در‌های بسته حل کنند را به رسانه‌کشیدند اگر دقت کنید ما هیچ جا نمی‌گوییم که تقصیر آقای احمدی نژاد یا اینکه تقصیر خانم دستجردی است در نسخه‌های قبلی و در تدوین یک موقع می‌دیدی که یک طوری می‌شد که یک طرف تقصیر کار می‌شد ما دوباره تدوین کردیم و سعی کردیم که اصلاً قضاوت نکنیم و نگوییم که چه کسی مقصر است ما می‌گوییم مشکلی که اتفاق افتاده بر اثر اینکه آقای احمدی نژاد بالاخره در آن برهه اولویت‌هایش چیزهای دیگری بود به جای اینکه پشت درهای بسته حل شود به رسانه‌ها کشیده شد ما نمی‌گویم تقصیر کیست باید بررسی کنند و خودش یک موضوع جداگانه است ولی ما مثلاً در تحقیقات می‌دیدیم که خیلی از بیماران متضرر شدند این دارو که به عرصه آمد یک عده رفتند و حمله کردند و دارو زیاد خریدند.

یکی از مسئولان می گفت ما دارو کم نداشتیم ولی چون زیاد خریده شد ما مجبور شدیم جیره بندی کنیم بعضاً خیلی از این مشکلات درتحقیق به آن رسیدیم اصلاً این مشکلات مشکلات ناشی از تحریم نبود در بحث دارو بعضی از قسمت‌هایش ناشی از این بود که زیاد خریده شد که بعد تماماً بعضی داروها سهمیه بندی شد و باید اسم را ثبت می‌کردند و به تعداد خاصی می‌دادند.

نسیم: شما به این نتیجه قطعی رسیدید که مردم داروها را خریدند یا احتمالا به سرنخی که موید دستهای پنهانی در بازار باشد نرسیدید؟

دستهای پشت پرده بازار دارو مستند دیگری می طلبد

شفیعی: ما در تحقیقاتمان به چنین چیزی نرسیدیم ولی حتماً با توجه به وضعیت کشور یک چنین چیزی می تواند احتمال داشته باشد ولی ما که رفتیم جلو چون زیاد هم در این حوزه وارد نشدیم و در حوزه تحقیقات خیلی سعی می‌کردیم که به موضوع اصلی خودمان پایبند باشیم چون شاخ و برگ زیاد پیدا می‌کرد و هر کدام از شاخ و برگ‌هایش جذاب بود ولی هر موقع احساس می‌کردیم که داریم از شاخه اصلی دور می‌شویم سریع شاخ و برگ‌ها را هرس می‌کردیم تا در موضوع اصلی بمانیم ولی شما تا دلتان بخواهد در حوزه دارو سوء مدیریت دیدیم.

نسیم: یعنی اصلا احتمال ندادید عمدی وجود داشته باشد؟

شیرزادیان: این دیگر با خداست که عامدانه بوده یا نبوده. ولی دیالوگ خیلی جالبی از زبان خود آقای دیناروند که معاون وزارت بهداشت دولت اعتدال است در فیلم وجود داردکه می‌گوید این موضوع بدون بحث تحریم‌های خارجی حل شده و ما همان موقع هم می‌توانستیم با اعمال مدیریت درست حلش کنیم.

نسیم: حالا یک چیزهای دیگری در فیلم مشاهده می‌شود از جمله اینکه اوایل فیلم مثلاً پسر بچه‌ سرطانی را نشان می‌دهد که در حرم امام رضا (ع) است و روی این مسئله خیلی تأکید می‌شود آیا این القاء این مسئله است که بالاخره خانواده این بچه اهل توسل هستند و در شفا یافتن فرزندشان تاثیر داشته؟

شفیعی: به نظر ما اغلب مردم ایران اهل توسل هستند حتی قشری که در ظاهر بی دین‌ هستند در حالت اضطرار اهل توسل هستند. نه خیر منظور خاصی نبوده چون این مسئله یک بخشی از بافت زندگی مردم ایران است. اصلاً نگاه ما به حرم امام رضا و ائمه (ع)  این مدلی نیست این بخشی از بافت زندگی مردم ایران است مردم ایران چه در غم و چه شادی و چه در حالت عادی اینطور هستند و زندگی اینها را روایت کردیم. منظور شفا یا توسل به ائمه (ع)  نیست. آن در خانواده آن پسر بچه سرطانی یک چیز قلبی بوده است.

شیرزادیان: در فیلم به این خیلی توجه کردیم که برای همزاد پنداری مخاطب با سوژه داستان شما لازم است بخشی از زندگی شخصی آن سوژه را برای مخاطب روایت کنید و قاعدتاً وقتی ما تصویر حرم امام رضا(ع)  را آوردیم و آرشیوهای دیگری که از آن سوژه استفاده کردیم این برای نزدیکتر شدن مخاطب به بحث سوژه و مشکلات سوژه هست.

نسیم: چه تمهیداتی تکنیکی و بصری به کار بردید و احیانا الگوی خاصی هم در مستندسازی داشتید مثلاً فیلم خاصی یا کارگردان خاصی؟یا اینکه آموزش خاصی هم دیده بودید؟

«نسخه ایرانی» لایه‌بندی‌های متفاوتی دارد

شفیعی: ما اعتقادمان این است که ما حرفی داریم برای گفتن و مهم آن حرفی است که ما می‌خواهیم بزنیم حالا سینما ابزار کار ما است و ما معتقدیم که این ابزار را باید به خوبی یاد بگیریم یعنی تمام تلاش ما این بوده که بتوانیم به بهترین وجه از این ابزار استفاده کنیم ما هنوز این ضعف را داریم اما این ضعف گریبان‌گیر خیلی از دوستانی است که در جریان فیلم‌سازی انقلابی دارند کار می‌کنند و بر روی تکنیک‌های فیلم‌سازی و تکنیک‌هایی که می‌تواند آن حرف را برای مخاطب خوشایند تر ‌کند و مخاطب را آماده‌تر کند برای پذیرش آن حرف خیلی توجه نمی‌کنند.

فیلمنامه اثر واقعاً جای دفاع کردن دارد و به نظر من یک الگوی خوبی است در بحث فیلمنامه اجتماعی-سیاسی چرا که ما خیلی کار کردیم با افراد نخبه و در این بحث خیلی مشورت کردیم و فیلمنامه‌ای که الآن پیش روی ما است و تبدیل شده به فیلم نسخه ایرانی دارای لایه‌بندی‌های متفاوتی  است که هر مخاطب طبق آن اطلاعاتی که دارد طبق دریافت‌هایی که از فیلم دارد و آن سطح مهارتش در فیلم دیدن می‌تواند دریافت‌های متفاوتی داشته باشد.

IMG14252428

هدف ما نشان دادن نسخه ایرانی به دولت بود

هدف ما از این فیلم شناساندن یک نسخه درمان خوب برای مشکلات اقتصادی به دولت با استفاده از تجربیات خود دولت هست. دغدغه اصلی که ما را به سمت تولید این فیلم برد این بود که ما به دولت بگوییم که شما ظرفیت‌هایی دارید که در جاهای دیگر از آن استفاده کردید و  حالا شما بیایید در بحث سیاست خارجی و در بحث حل مشکلات اقتصادی از این تجربه موفق استفاده کنید

معضل اصلی گره زدن سیاست خارجی به همه مشکلات است

یک معضلی که من فکر می‌کنم وجود دارد در دولت یازدهم ضمن اینکه ما معتقد هستیم دکتر ظریف و سایر دوستان مذاکره کننده فرزندان انقلابند گره زدن بحث سیاست خارجی به تمامی مشکلات کشور است چون الآن تقریباً همه مدیران ما منتظر این هستند که ببینند در آن طرف مرزها چه اتفاقاتی می‌افتد و مدیریت خودشان را متناسب با آن تنظیم می‌کنند ما در نسخه ایرانی می‌گوییم که چنین چیزی نیست شما از سیاست خارجی می‌توانید به عنوان یک اهرم مناسب برای حل مشکلات استفاده کنید اما این راه حل اصلی نیست و راه حل اصلی همان است که شما در بحث بهداشت و درمان به آن رسیدید یعنی تکیه به توان مدیریتی داخلی.

نسیم: یک چیزی که شاید جایش در مستند خالی بود این بود که وزیر بهداشت در مجلس بیشترین حد نصاب رأی در تاریخ پارلمان ایران را کسب کرد.

 ما دغدغه‌مان در کار این نبود که مسائل حزبی را مطرح کنیم. ما گفتیم که از اتفاقات خوبی که در دولت افتاده حمایت می کنیم و اتفاقاتی که ممکن است به کشور لطمه بزند را نقد خواهیم کرد و دقیقاً نسخه ایرانی در راستای همین است یعنی ما از اتفاقات خوب دولت استقبال کردیم از وزارت بهداشت متناسب با آن  مدیریت صحیحی که داشته تعریف و تمجید کردیم.

IMG14252832

نسخه ایرانی یک نمونه عملی از فرمایشات رهبر انقلاب است

ببینید ما معتقد به اصولی هستیم که مقام معظم رهبری در بحث حمایت و نقد از دولت‌ها دارند ما معتقدیم که جایی که احتیاج به حمایت است و کار مثبتی انجام شده باید  برجسته شود. اما جایی هم که کار اشتباهی انجام شده یا کم کاری شده و یا نقدی وجود دارد ما این نقد را به دولت وارد می‌کنیم نسخه ایرانی به نظر من یک نمونه عملی از فرمایشات رهبر انقلاب است چون ما در بحث بهداشت و درمان از اقدامات دولت تشکر کردیم و در بحث نحوه تعامل با دنیا بحث سیاست خارجی به دولت نقد وارد

کار خوب این دولت را همه ما تأیید می‌کنیم

ما بیشتر با رفتارها کار داریم حالا این توی پرانتز است مثل بحثی است که در دولت قبل همه روی شخص اجماع داشتند بعد دیدند نه روی عملکردها باید اجماع داده باشند یک شخص تا وقتی که عملکردش درست باشد مورد تأیید ما است و وقتی که درست نباشد مورد تأیید ما نیست حالا شاید مثلاً لزوماً ما به این دولت رأی نداده باشیم اما کار خوب این دولت را ما همه تأیید می‌کنیم و این باید تبدیل به یک فرهنگ شود.

بخش زیادی از راه حل دارو  پیش از دولت یازدهم  آغاز شده بود

ما توی لایه‌های مردم رفتیم و دیدیم که واقعاً موضوع حل شده و با چندتا کار ساده حل شده و یعنی کار شاق و سختی انجام نشده و اتفاق خاصی نیفتاده و این هم خیلی برای ما مهم بود بخشی از راه حل از قبل از این دولت آغاز شده است اما متاسفانه ما به ازای تصویری خوبی نداشتیم تا بخشی که از دولت قبل آغاز شده بود را نشان بدهیم. ما متوجه شدیم که داروها مدتها در گمرک بوده و یک عده هم اینجا نیاز دارند و هیچ کس هم نبوده که این جنس‌ها را به دست مردم برساند این مصوبه‌ای که سبب شد تا این داروها ترخیص شد برای سال ۸۶ است یعنی برای دولت قبلی است. اما کار لایه لایه است آن شخصی که نگاه درستی به کار داشته باشد کاملاً متوجه می‌شود آقای دیناروند یکی از معدود مدیرانی است که ریش دارد و رئیس بسیج داروسازها است ببینید این شخصیت روحیه بسیجی و جهادی دارد.

نسیم: چرا به بسیجی بودن این مدیر اشاره نکردید؟

خیلی چیزها را ما نمی‌خواهیم توی متن خبر بیاید. یعنی می‌خواهیم با ادبیات خود آنها بگوییم که راه این است.

نسیم: این را در نظر بگیرید که شما بیننده عام هم دارید و دارید کار جهادی و تدبیر یک مدیر حزب اللهی را به تصویر می کشید.

ج: دو جای فیلم از سخنان آقای رئیس جمهور استفاده شده و اگر شما اینها را کنار هم بگذارید به اصل حرف ما که کلید حل مشکلات در داخل کشور است می رسید.

همدلی میان دولت و ملت دیده نمی شود

نسیم: شعار امسال هم مد نظرتان بود؟

همدلی وجود ندارد اینکه مسئولین واقعاً در عملشان چه چیزی ظاهر می‌شود این به همزبانی‌شان بر نمی‌گردد این به همدلی‌شان و نیتشان بر می‌گردد در جمله آخر فیلم آقای روحانی وقتی جواب می‌دهند که “حتماً ما باید به ظرفیت داخلی توجه کنیم” تصویر از وسط‌های صحبت‌های ایشان سیاه می‌شود و ما می‌خواستیم اینجا مخاطب را به فکر وادار کنیم ببینید واقعیت این است که مسئولان همزبان هستند و دغدغه دارند اما همدلی برای حل مشکلات اقتصادی وجود ندارد و اگر همین همدلی که در بحث حل مشکل دارویی اتفاق افتاد در بحث حل مشکلات اقتصادی اتفاق بیفتد  می‌تواند خیلی از مسائل ما را حل کند.

همدلی باعث حل مشکلات دارویی شد یعنی چی؟ یعنی آقای قاضی زاده می‌آید در دولت اعتدال یک مدیر از دولت احمدی نژاد را می‌آورد و بدون در نظر گرفتن گرایش سیاسی آن مدیر مشکلات را حل می‌کند این یک نمونه بارز از مصداق همدلی و شایسته سالاری است  و این قابل تعمیم است به بخش‌های دیگر دولت مخصوصاً بحث سیاست خارجی.

ما با آقای دینارورند (معاون وزیر) صحبت کردیم چند بار به سختی وقت گرفتیم و حتی بیمارستانی که ما در آنجا فیلمبرداری کردیم دوستانمان هماهنگ کردند ولی از روی دغدغه خودمان رفتیم برایشان رایگان فیلم ساختیم چرا؟ برای اینکه یک مشکلی از مردم را حل کردند.

نسیم: در مورد عنوان مستند «نسخه ایرانی» چگونه به این اسم رسیدید؟

ما شایه یک ماه سر اسم مستند بحث کردیم و جلسات مختلفی برای اسمش گذاشتیم چون کار اگر دقت کرده باشید سعی کردیم به دور از بحث سیاسی باشد و به دور از شعار زدگی باشد

نسیم: اگر شما این فیلم را به عنوان فیلم تبلیغاتی آقای روحانی مثلاً در انتخابات سال ۹۶ پخش بکنید یک فیلم تبلیغاتی خوبی برای ایشان می‌شود.

ما به دور از جناح‌بندی سیاسی هر شخصی بر اساس توان داخلی و مشکلاتی که حل ‌کند برایش فیلم تبلیغاتی مفت می‌سازیم. ایشان این کار را کرده. کار خوب و درستی هم بوده و ما هم فقط  بخش کار خوب و درستش در حوزه دارو را برجسته کردیم و امیدوارم این همدلی که از سوی ملت انجام می شود متقابلا از سوی دولت هم با واکنش مثبت مواجه شود و تدبیر امور به لغو تحریمها گره زده نشود. تعارف که نداریم.

منبع: خبرگزاری نسیم

تعداد بازدید:120
بدون دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*