Print Friendly
آموزش مجازی سفیرفیلم

تدوین | مروری بر دروس بخش اول و دوم

thumb9

پس از پایان بخش دوم، «پیش نیازهای شناختی تدوین» از سیر «تدوین» آموزش مجازی سفیرفیلم، در درسی مجزا به مرور دروس بخش اول و دوم این سیر پرداخته ایم.

تدوین- مروری بر دروس بخش اول و دوم

پس از انتشار جزوه «درس هشتم» آخرین درس از بخش دوم سیر «مقدماتی تدوین»، به نام «پیش نیازهای شناختی تدوین» در هفته گذشته، امروز چکیده ای از دروس بخش اول و دوم این سیر از آموزش مجازی سفیرفیلم منتشر شد.

بهتر دیدیم قبل از آنکه وارد بخش جدید شویم، برای کسانی که به هر دلیل مطالب درس‌های گذشته را دریافت نکرده‌اند و یا برای مطالعه‌اش فرصتی نیافته‌اند، آنچه تا امروز ارائه‌شده را بار دیگر با هم مرور کنیم.

درس صفر

اهمیت و جایگاه تدوین

همان طور که ذکر شد، تدوین علی‌رغم نقش بسیار تعیین‌کننده و سرنوشت سازش در یک فیلم، به واسطه رشد و غلبه سینمای داستانی در دنیا بیشتر به منظور ارائه روایتی یک دست و روان به کار گرفته شد و همین باعث شده تا هنری مخفی و کمتر شناخته‌شده باقی بماند.

کارگردانان بزرگی در طول تاریخ سینما تدوین و قابلیت‌های بی‌نظیر و امکانات فوق‌العاده‌اش را ستوده‌اند، از فیلم‌سازان دوران سینمای صامت روسیه که ذات سینما را در تدوین‌یافته بودند تا فیلم‌سازان صاحب سبک متأخر.

اهمیت تدوین و حضورش در یک فیلم صرفاً محدود به مرحله پس تولید نمی‌شود، بلکه از مرحله تنظیم و نگارش فیلم‌نامه تا لحظه‌ای که فیلم به نمایش در می‌آید در موقعیت‌های مختلف حضور دارد و باید در تمامی مراحل ساخت تدوین را در نظر داشت، باید به خاطر داشت بسیاری از قوانین کارگردانی و نکاتی که باید حین تولید رعایت شوند، صرفاً به خاطر مسائل مربوط به تدوین به وجود آمده‌اند، قوانینی نظیر خط فرضی، حفظ تداوم و راکورد، قانون 30 درجه و حفظ خط دید.

1

نگرش‌های کلان به تدوین در سینما

به طور کلی می‌توان گفت دو نگرش عمده و ریشه‌ای به کاربرد تدوین در سینما وجود دارد.

1. تدوین به مثابه ابزاری برای خلق و بسط معنی، تدوین بیانی
2. تدوین به مثابه ابزاری برای خلق درام و روایت داستان، تدوین تداومی

در کاربرد بیانی هدف از تدوین تصاویر متحرک، خلق معنی از کنار هم قرار دادن نماهای مختلف است. در این نگرش یکی از اساسی‌ترین نظریات این است که حاصل نمای الف به علاوه نمای ب معنای کاملاً جدید، فراتر و بعضاً کاملاً متفاوت از مجموع دو نما است. نمایش نمایی از یک لب ترک‌خورده در کنار نمایی از ظرف آب به طور موثری می‌تواند حس تشنگی را بیان کند.

این نگاه به تدوین در دوران سینمای روشنفکرانه و صرفاً هنری و به طور خاص در دوران سینمای صامت در روسیه و فرانسه به شدت غالب بود.

اما در کاربرد تداومی، هدف از تدوین رسیدن به نرم‌ترین، مخفی‌ترین و موثرترین روش روایت داستان است. در این کاربرد از تدوین دقت تدوینگر در انتخاب نماها غالباً معطوف به حذف کردن قسمت‌های بد و یا قسمت‌های زائد و چینش هوشمندانه نماها به دنبال یکدیگر است تا مخاطب با بیش‌ترین تمرکز و بیش‌ترین تأثیر عاطفی در داستان فیلم غرق شود.

درس اول

قابلیت‌های تدوین در سینما

در سه ساحت کلی قابلیت‌های تدوین مورد بررسی قرار گرفت که به شرح زیر است.

1. قابلیت تدوین در مدیریت فضای حسی و دراماتیک

تدوین می‌تواند به کمک امکان حذف و انتخاب، تأکید فوری، ایجاد هیجان و تعلیق از طریق ضرباهنگ تغییر نماها، تغییر معنی از طریق تغییر سرعت و دست‌کاری زمان، تکمیل و تفسیر نماها و همچنین ترکیب چندین صوت به صورت همزمان با چندین تصویر فضای حسی و دراماتیک فیلم را مدیریت کند.

2. قابلیت تدوین در خلق معانی جدید

تدوین می‌تواند از طریق ترکیب و هم‌جواری دو یا چند نمای خاص، ترکیب تصاویر و اصوات غیر هم گاه و هوشمندانه و تغییر در زمان و دست‌کاری زمان معانی کاملاً جدیدی خلق کند که در مواد اولیه و فیلم‌های تدوین‌نشده اصلی وجود نداشته است.

2

3. خلق ساختارهای روایی جدید از طریق تغییر آنی فضا و زمان

تدوین از طریق قابلیت برش این امکان را به بشر داد تا بتواند در روایت قصه‌های خود ساختارهای جدیدی خلق کند که در عالم واقع یا در هنرهای دیگر نظیر نمایش ناممکن بود، تدوین موازی رویدادهای همزمان، پرش به گذشته و آینده، حرکت در زمان، حرکت در فضا، خلق جغرافیای سینمایی، خلق زمان سینمایی

3

4. تأثیرات تدوین در فرآیند تولید

تدوین این توانایی را داشت که فرآیند تولید را موثر تر و کم هزینه‌تر کند از طریق: برنامه‌ریزی تولید، کاهش سفرهای تولیدی، افزایش کنترل و دقت کارگردان روی فیلم، کم هزینه کردن اصلاحات و برطرف کردن خطاها و خلق جلوه‌های ویژه

درس دوم

نسبت فرآیندهای تولیدی و تدوین

همان طور که بیان شد، در مرحله تولید باید به نقش تدوین و ملزومات مورد نیاز آن توجه کرد. در تشبیه تدوین به آشپزی این رابطه را به خوبی می‌توان مشاهده کرد. اگر تدوین آشپزی باشد، مراحل تولید حکم تأمین مواد اولیه برای آشپزی را دارند؛ بنابراین با توجه به غذای نهایی باید به تأمین مواد اولیه پرداخت؛ یعنی در مرحله‌ی تولید باید به تدوین فکر کرد. این موضوع به ویژه در ساخت فیلم‌های مستند از اهمیت بالاتری برخوردار است. نکته جالب توجه این است که معمولاً فرایند تدوین یک فیلم چندین برابر فرایند تولید آن زمان می‌برد.

بنابراین سه تدوینگر مختلف از مواد خام اولیه یکسان سه فیلم متفاوت تدوین می‌کنند.

4

درس سوم، چهارم، پنجم، ششم

اصطلاحات و دانش‌های عمومی سینما و تدوین

طی چند درس مجموعه اصطلاحات و عباراتی را که یک تدوینگر با آن‌ها سروکار دارد را در دو حوزه‌ی عمومی سینما و حوزه‌ی تخصصی تدوین بررسی کردیم.

اصطلاحات و عبارات سینمایی پرکاربرد.

  • مراحل سه‌گانه ساخت فیلم: پیش‌تولید، تولید، پس‌تولید
  • مراحل رشد متن: ایده، طرح، فیلم‌نامه، دکوپاژ، رج زنی
  • اصطلاحات مربوط به فیلم‌های خام: راش، فوتاژ، روزانه‌ها
  • اصطلاحات کارگردانی: خط فرضی، خط دید، زاویه نگاه، قانون 30 درجه، صحنه بندی، حفظ راکورد، برداشت

5

  • انواع انتقالات تصویری: روبش، درآمیزی، محو کردن، برش مستقیم، مورف

  • ساختار تدوینی فیلم: نما، صحنه، فصل
  • انواع نمای تصویربرداری: اسامی نماها بر اساس ابعاد و فاصله تا موضوع، دور، متوسط، نزدیک و حدود میانی آن‌ها، اسامی نماهای حرکت پایه‌ی دوربین، اسامی نماها بر اساس زاویه دوربین، اسامی نماها بر اساس ارتفاع دوربین نسبت به موضوع، اسامی حرکات چرخشی دوربین
  • 7

اصطلاحات و عبارات تخصصی تدوین

  • انواع نماهای تدوینی: نمای معرف، باز معرف، نمای مادر، نمای برون برش، نمای درون برش، نمای پوشاننده، نمای انطباقی، نماهای قرینه، زاویه معکوس، نماهای کنش و واکنش، نماهای انتقالی، نمای زاویه دید، برش متقاطع، برش پرشی، برش محوری، برش ضربتی، پل صوتی.

8

  • انواع، تأثیرات و کاربردهای انتقالات تصویری: انتقالات درونی، انتقالات بیرونی: محو، درآمیزی، برش ساده، پی‌داد و پی‌مات، روبش، حرکات شلاقی دوربین، دگر ریختی، درآمیزی لایه‌ای

درس هفتم

دسته‌بندی‌های تدوین

 در این درس مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین دسته‌بندی‌های تدوین، سبک‌ها و رویکردهای کلی و مشتقاتشان بیان شد.

تدوین تداومی و مشتقات آن: انواع 5 گانه تدوین، تدوین بر مبنای حرکت، موقعیت تصویر، بر مبنای شکل دو نما، بر مبنای ایده یا مفهوم، ترکیب حالات فوق

تدوین بیانی و مشتقات آن: انواع مونتاژ از دیدگاه دیالکتیک آیزنشتاین: مونتاژ طولی، مونتاژ وزنی، مونتاژ لحنی، مونتاژ فرا لحنی، مونتاژ روشنفکرانه یا اندیشه‌ساز

10

انواع مونتاژ از منظر پودوفکین: مونتاژ تضاد، مونتاژ موازی، مونتاژ نمادین، مونتاژ همزمانی، مونتاژ تکرار مضمون (ترجیع‌بند)

انواع روابط بین نماها: روابط بصری، ریتمیک، فضایی و زمانی

درس هشتم

تاریخچه پیدایش و تحولات فناوری تدوین

در این درس اهم رویدادهای تأثیرگذار بر تدوین بررسی‌شده‌اند.

تاریخچه تدوین: کشف تدوین توسط ملی یس و آزمایش‌ها او، تأثیرات پورتر و گریفیث، سینمای روسیه، پیدایش صدا و افول سینمای هنری، دوران طلایی هالیوود، تأثیرات سینمای موج نوی فرانسه، پست‌مدرنیسم، اختراع و گسترش تلویزیون.

11

تاریخچه تحولات فناوری تدوین

50 سال سلطنت مطلق فیلم در برابر ویدئو، تدوین با چسب و قیچی و نگاه کردن به فیلم‌ها، عرضه دستگاه‌های تدوین فیلم، مو ویلا، میزهای افقی، انواع صوت، فیلم چسبان‌ها، ظهور تلویزیون و ویدئو، تدوین خطی، تدوین غیرخطی.

12

پرسش و پاسخ

چنانچه پیرامون این درس پرسشی دارید، از بخش زیر برای ما ارسال کنید:

نام شما:*

ایمیل شما:*

تعداد بازدید:3,769
بدون دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*

RSS