Print Friendly
آموزش مجازی سفیرفیلم

خلاصه آینه جادو | درس سوم: آینه‌ی جادو

amouzesh 8-3

در درس سوم از سیر «خلاصه آینه جادو» از آموزش مجازی سفیرفیلم، با جادوی سینما در تصویرسازی ذهن مخاطب در اندیشه شهید آوینی آشنا شوید.

درس سوم- آینه‌ی جادو

پس از پایان انتشار درس دوم از سیر جدید «خلاصه آینه جادو» از آموزش مجازی سفیرفیلم، امروز در درس سوم از این سیر به بررسی اهمیت و جایگاه جادوی سینما در اندیشه شهید سیدمرتضی آوینی می پردازیم.

اگر رؤیا بنا بر صورت عامیانه‌ی «تعلیمات فروید»، جهانی آزاد باشد، سینما را نیز باید جهانی آزاد نامید، چرا که بشر توانسته است از سیطره‌ی ضمیر خودآگاه که ضامن حفظ قراردادهای اجتماعی و قوانین طبیعت در درون آدمی است، به آن پناه برده و نفسِ اماره‌ی خویش را رها کند. بر پرده‌ی سینما می‌توان «انعکاسات ضمیر ناخودآگاه جمعی بشر» را نیز نظاره کرد. آنان که از نفوذ فیلم‌های پورنو در میان غربی‌ها باخبرند در جست‌وجوی شاهد و مصداق بر مدعای ما چندان در نمی‌مانند، اگرچه نگاهی به «دنیای کارتون»، خصوصاً در نمونه‌هایی چون«سوپرمن» و امثال آن، می‌تواند کافی باشد. بشر جدید در پرسوناژهایی چون سوپرمن، «مرد شش میلیون دلاری» و… خود را در جریان یک تخیل سینمایی از بار محدودیت‌های طبیعی وجود خویش رها کرده است و میدان عملی وسیع‌تری برای ارضای قوه‌ی غضب خود به دست آورده. به واسطه پورنوگرافی نیز سد محدودیت‌های وجود طبیعی خویش را در جهت اطفای شهوات حیوانی حتی‌المقدور از سر راه برداشته و امکان استغراق هر چه بیشتر در لذات جنسی را برای خود فراهم آورده است.

پس باید پذیرفت که سینما می‌تواند گاه به مثابه رؤیای صادقه، جهان فردا و سرنوشت انسان را در پیش چشم ما بگشاید… و مگر چنین نبوده است؟ حسی غریب بشر امروز را نسبت به عاقبت خویش تذکر بخشیده است و اگرچه این تذکر ضمنی هرگز فرصت نیافته که به خودآگاهی برسد، اما فیلم‌ها توانسته‌اند آینه‌ی این حس غریب باشند و در چشم آگاهان، پرده از سرنوشت محتوم بشر بردارند.

سینما اکنون آینه‌ی ضمیر بشرِ غربی است و بر پرده‌ی آن، همه آن چه او از خود و دیگران می‌پوشاند انعکاس یافته است، تئاتر و سینمای «ابسورد» (که در این جا مرادف بامعنای «پوچی» گشته است) در حقیقت بازتاب همان بن‌بست روحی بشر جدید است در آینه‌ی هنر. ابسورد بن‌بستی است که غرب در آن به آخر خط رسیده است. سینما بشر غربی را لُو داده است و صفات باطنی او را آشکار ساخته… و در کنار آن، ناگفته نباید گذاشت که وجدان نیم خفته‌ی او و فطرتش که هنوز نمرده است نیز در این «آینه‌ی جادو» انعکاس یافته. فی‌المثل در نگاهی به فیلم‌های «کوروساوا»، می‌توان تحولات باطنی (فرهنگی) جامعه‌ی ژاپن در ذیل تاریخ غرب و گرایش پنهان روح ژاپنی برای بازگشت به خویش و سنت‌های فراموش‌شده‌ی شرقی را نظاره کرد. «دوداسکادن» و «درسواوزالا» نمونه‌های خوبی هستند.

کوروساوا-2

آکیرا کوروساوا – Akira Kurosawa

پرده‌ی سینما، قاب آینه‌ی ضمیر خود ماست و بنابراین، رفته‌رفته جلوه‌های خودآگاهی ما در آن ظاهر خواهد شد و به محاکات تحولِ فرهنگی که در باطنِ قومِ ما رخ داده است، خواهد پرداخت؛ چرا سینما از قابلیتی چنین وسیع برای جلوه بخشیدن به فضای ذهنی بشر برخوردار گشته است؟ آنچه واقعیت سینمایی یا واقعیت عرضه‌شده در فیلم نامیده‌ایم، چگونه ایجاد شده است؟

هر شیء در واقعیت سینمایی (واقعیت معروض در فیلم) به دو دلیل معنای خاص و متفاوت با عالم خارج از فیلم پیدا می‌کند:

۱. یکی از آن لحاظ که وجودش در یک سیر کلی به هم پیوسته معنا می‌شود.

۲. دیگر از آن جهت که در کادر مربع مستطیل قاب تصویر محصور می‌گردد.

ae8a5d5b92

بر همین قیاس، واقعیت عرضه‌شده در فیلم واقعیتی مثالی است که در آن همه‌ی اشیا، اشخاص و وقایع نشانه‌هایی برای اشاره به مفاهیمی معین و مورد نظر فیلم‌ساز هستند؛ از این لحاظ، هیچ تصویر یا عنصر زائد، تصادفی و یا سهوی نمی‌تواند در واقعیت پالایش‌یافته، آرمانی و مطلق‌گرای سینمایی وجود داشته باشد. در آرمان‌ها و آرزوهای انسانی نیز هیچ عنصر زائدی وجود ندارد و همه چیز درست عین مطلوب است.

اگر برای مصداق جمعی بشر بتوان ضمیری تصویر کرد، هنرمندان حکایتگر آن ضمیر هستند. هنر، محاکات حضور و غیاب بشر نسبت به حق است. همه‌ی هنرها این‌چنین‌اند و در میان هنرها، سینما «آینه‌ی جادو» است، آینه‌ای که در آن چهره‌ی باطنی بشرِ امروز بی‌پرده انعکاس یافته است.

منتظر بمانیم تا خودآگاهی تاریخی این قوم نیز در این آینه ظاهر شود و باطن زیبای انقلاب اسلامی را، تا آن جا که این آینه قابلیت انعکاس آن را دارد، به جهانیان عرضه کند.

پرسش و پاسخ

چنانچه پیرامون این درس پرسشی دارید، از بخش زیر برای ما ارسال کنید:

نام شما:*

ایمیل شما:*

تعداد بازدید:2,117
۸ دیدگاه
  1. سلام لینک دانلود مشکل داره

  2. لینک خراب

  3. فایل وجود ندارد

  4. سلام
    خسته نباشید
    لینک این شماره و نیز قاب تصویر و سینمای شماره چهار خرابه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*

RSS