Print Friendly
آموزش مجازی سفیرفیلم

خلاصه آینه جادو | درس ششم: زبان، تلویزیون و سینما و اوقات فراغت

زبان،-تلویزیون-و-سینما-و-اوقات-فراغت

در درس ششم از سیر «خلاصه آینه جادو» آموزش مجازی سفیرفیلم، با زبان، تلویزیون و سینما و ارتباط آن با اوقات فراغت در اندیشه شهید آوینی آشنا شوید.

درس ششم- زبان، تلویزیون و سینما و اوقات فراغت

پس از پایان انتشار درس پنجم از سیر جدید «خلاصه آینه جادو» از آموزش مجازی سفیرفیلم، امروز در درس ششم از این سیر به بررسی تلویزیون و سینما و ارتباط آن با اوقات فراغت از دیدگاه شهید سیدمرتضی آوینی می پردازیم.

اوقات فراغت لفظی است که بعد از غلبه‌ی تمدن تکنولوژیک در زندگی بشر معنا و مصداق یافته است. فراغت کلمه­‌ای نیست که بعد از ظهور تمدن ماشینی ابداع شده باشد، اما معنایی که در این روزگار یافته کاملاً تازه است.

Golfer-Miss

زبان، حافظ فرهنگ یک امت است و حفظ اصالت فرهنگی امت نیز لاجرم منتهی به حفظ شأن حقیقی کلمات در زبان آن امت است. اگر ما خود را موظف به پاسداری از مرزهای کلمات و زبان ندانیم، هرگز نباید متوقع باشیم که تحت سیطره‌ی فرهنگی واقع نشویم. زبان امروز ما در ادبیات مرسوم، رسانه­‌های گروهی و کتاب‌­های آموزشی یک زبان ترجمه­‌ای(یا ترجمانی) است که با این مشخصات حافظ شئون اسلامی انقلاب و فرهنگ ایرانی نمی‌­تواند باشد.

در پی ترجمه‌ی کلمه‌ی آبستراکسیون به تجرید برای بعضی­‌ها این توهم پیش آمده که هنر اسلام هنری آبستره است. از یک سو آبستراکسیون را به تجرید ترجمه کرده­اند و از سوی دیگر، با این فرض که هنر اسلام متوجه عالم تجرید است، به این تصور دچار گشته­‌اند که باید در نقاشی روی به آبستراکسیون بیاورند. در این که هنر اسلام متوجه عالم تجرید است حرفی نیست، اما این تجرید با آن مفهومی که غربی‌­ها از کلمه‌ی آبستراکسیون می‌­طلبند زمین تا آسمان تفاوت دارد.

زبان امروز غرب حامل کفر است و انفعال زبان ما در برابر زبان‌­های فرنگی، به یک استحاله‌ی بیمارگونه‌ی فرهنگی منتهی خواهد شد که باید از آن پرهیز کرد وگرنه، بر سر زبان ما نیز همان خواهد آمد که بر سر معماری شهرها و خانه‌­هایمان، لباسمان و آداب زندگیمان آمده است.

نکته‌ی دیگری که باید تذکر داد آن است که هویت فرهنگی قوم را هرگز نمی­‌توان منفکِ از دین بررسی کرد، چرا که اصلاً وجود یک جامعه یا یک قوم بدون دین قابل تصور نیست. در این تمدن، انسان­‌ها طریق دیگری خارج از همه‌ی ادیان برای حیات خویش یافته‌­اند. آنها احکام عملی زندگی خود را نه از یک دین و یا مکتب خاص، بلکه از علوم روز می­گیرند و این بدان معناست که علم در روزگار ما جانشین شریعت گشته است. اما به راستی احکامی که ابطال پذیری لازمه‌ی ذاتی آن‌ها است، چطور ممکن است قادر باشند طریق حقیقی زندگی انسان را در برابر او بگشایند؟

Modern-Abstract-Art

پس هرگز نباید پنداشت که ما کلمات را امروز درست به همان معنایی به کار می­‌بریم که در گذشته داشته­‌اند و این مقدمه برای تحقیق در معنای جدید فراغت لازم بود. اگر مفهوم کار در این تمدن تغییر نیافته بود، فراغت نیز معنای دیگری پیدا نمی‌­کرد. در این نسبت جدیدی که میان انسان و کار او برقرار گشته، دیگر هیچ پیوند واقعی میان انسان، طبیعت و هویت خاصِ او و کارش باقی نمانده است. از دیدگاه یک کارفرما، کار در هر مورد، فقط یکی از اقلامِ قیمتِ تمام‌شده است،… از دیدگاه کارگر، کار یک امر مصدع (مزاحم) است؛ کار کردن یعنی فدا کردن فراغت و آسایش، و دست‌مزد عبارت است از جبرانی برای این فداکاری.

یکی از روشن فکران آمریکایی به نام برژینسکی در توصیف جامعه‌ی فردا، پس از تمجید و مداحی فراوان می­گوید:

سایبرنتیگ (cybering) و خودکاری (اتوماسیون) آداب کار کردن را زیر و رو خواهد کرد، فراغت به صورت کار روزمره در خواهد آمد و کار عملی، در عدادِ مستثنیات قرار خواهد گرفت، و آنگاه، جامعه‌ی کار، جای خود را به جامعه‌ی تفریح و تفنن خواهد بخشید.

Brzezinski_1977

استقبال غرب (و به تبعِ آ‌‌ن‌ها سایر نقاط جهان) از اتوماسیون، با این اشتباه ملازمه دارد که آنها می‌­پندارند که اتوماسیون و ماشینی شدنِ همه‌ی امور ساعات فراغت انسان­‌ها را افزایش می‌­بخشد. همه‌ی اشتباه در این­جا است که غرب بهشت زمینی را بدل از بهشت آسمانی گرفته است.

برای غالب انسان­‌ها در تمدن امروز زندگی تازه از هنگامی آغاز می‌­شود که کار روزانه پایان می‌­گیرد. طرز تلقی انسان امروز از کار باعث شده است تا او معنای جدیدی برای فراغت پیدا کند. اگر توجه کنیم که چگونه بشر امروز خود را از طریق لذت جویی و تمتع از حیات توجیه کرده است، بیش­تر از پیش به عمق این مصداق تازه برای لفظ فراغت پی خواهیم برد. بنابراین، روی دیگر سکه‌ی گریز از کار، لذت طلبیِ لجام گسیخته‌­ای است که حد و مرزی نمی‌­شناسد. وظیفه‌ی رسانه‌­های گروهی و مخصوصاً تلویزیون در این شرایط با فرض این مقدمات معین خواهد شد:

– ساعات فراغت از کار باید به تفریح و تفنن و لذت جویی و تمتع از زندگی اختصاص یابد.
– وظیفه‌ی سینما و بالخصوص تلویزیون پُر کردن اوقات فراغت مردمی است که می­‌خواهند خستگی یک کار اکراه‌­آورِ هر روزه را از وجود خود بزدایند.

industrialAutomation

چه باید کرد؟ آیا واقعاً وظیفه‌­ای که تلویزیون بر عهده دارد همین است که اکنون در سراسر کره‌ی زمین (و حتی ایران) بدان عمل می­‌شود؟ پیشنهاد ما این نیست که این وسایل را به دور بیندازیم، اما این هست که باید تا آن­جا دل به این ابزار ببندیم که اراده‌ی مستقلِ ما برای ایجاد یک حکومت اسلامی نفی نمی­‌شود.

پرسش و پاسخ

چنانچه پیرامون این درس پرسشی دارید، از بخش زیر برای ما ارسال کنید:

نام شما:*

ایمیل شما:*

تعداد بازدید:1,209
بدون دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*

RSS