Print Friendly
آموزش مجازی سفیرفیلم

اصطلاحات کاربردی سینمایی | حرف ج

j

در درس پنجم از سیر «اصطلاحات رایج سینمایی» از آموزش مجازی سفیرفیلم، با لغات سینمایی کاربردی حرف «ج» آشنا شوید.

درس پنجم- حرف ج

پس از انتشار درس چهارم از سیر جدید «اصطلاحات رایج سینمایی» از آموزش مجازی سفیرفیلم، امروز در درس پنجم از این سیر به معرفی لغات رایج سینمایی با حرف «ج» می پردازیم.

جامپ کات، برش پرشی (Jump Cut) 2 4

برشی بین دو نما است که در آن از اصول تداوم تبعیت نکرده و به همین دلیل در نظر بیننده تصویر دچار پرشی غیرمنتظره و آشکار می‌­گردد. به‌عنوان مثال اگر در یک صحنه تصویر چهره فردی که راست قاب را می‌­نگرد به تصویر چهره همان فرد که چپ قاب را می‌نگرد برش بخورد احساس پرش ناخوشایندی به بیننده منتقل می‌­شود. عوامل ایجاد این پرش را می‌توان در چند مورد خلاصه کرد:

۱. حذف حرکت میانی در یک حرکت پیوسته و چسباندن دو نمای باقی‌مانده به هم که جهشی را در حرکت ایجاد می‌کند.
۲. نمایش اشخاص یا چیزهایی که در موقعیت متفاوتی عکس جهت به نظر برسند.
۳. قطع از زمانی به زمان دیگر یا از جایی به ‌جای دیگر با یک زاویه و عدسی دوربین.
۴. تغییر زاویه دوربین یا موضع شخصیت یا شیئی در دو نمای پیوسته از همان شخصیت یا شیء.
۵. برش از یک نمای دور یا متوسط به نمایی نزدیک از همان سوژه.

۲

۱

جابجایی کانونی (focus drift) 1

انتقال یا تغییر فاصله کانونی در یک ‌رشته قاب پیاپی در صحنه که اغلب به دلیل متحرک بودن دوربین ایجاد می‌شود و فیلم‌بردار را مجبور می‌کند تا با کمک دستیارش فواصل کانونی مختلفی را روی عدسی تنظیم نمایند.

جدول راهنما (bar sheet, lead sheet) 2 4

جدولی که  بیشتر در تولید پویانمایی کاربرد دارد و راهنمای اتصال تصویرها به باند صدای ضبط‌شده می‌­باشد و به همراه آن دستورالعملی حاوی جزئیات کارگردانی نقاشی متحرک است که نقاش و تدوینگر را راهنمایی می‌­کند. این ورقه‌­ها، هر کنش را به قاب­های متعدد خرد می‌­کنند و تعداد قاب­‌های عبوری را برای هر کلمه از گفت‌وگو، مشخص می­‌دارد و علاوه بر آن، حرکت دوربین، جلوه‌­­های نوری و صدا را هم تعیین می‌­کند.

۴

جرثقیل (Crane) 7

وسیله‌ای مجهز به بازویی بلند و ساختاری اهرم گونه که در یک سمت آن دوربین و فیلم‌بردار قرار می‌گیرد و در سمت دیگر آن وزنه­‌هایی جهت برقراری تعادل به‌نحوی‌که با صرف انرژی اندکی دوربین تا ارتفاع چندین متر بالا برود. جرثقیل­‌ها انواع مختلفی دارند که برحسب اندازه می‌توان آن‌ها را به سه نوع تقسیم کرد:

– جرثقیل بزرگ (Tower Crane): جرثقیلی با طول بازویی در حدود ۲۰ متر که دارای سکویی برای نشستن فیلم‌بردار و کارگردان می‌باشد.

– جرثقیل متوسط (Louma Crane): جرثقیلی قابل‌حمل و متحرک برای فیلم‌برداری با دوربین‌های سبک که با آن می‌توان دوربین را از فاصله‌ای دور و به مدد تمهیدات کنترل از راه دور مورداستفاده قرارداد. لوما این امکان را فراهم می‌کند تا نماهایی که فیلم‌برداری از آن‌ها با حضور فیلم‌بردار در پشت دوربین امکان‌پذیر نیست هم گرفته شوند.

– جرثقیل کوچک (Mini Crane): جرثقیلی کوچک با ارتفاع بازوی حداکثر پنج‌متر که تنها می‌توان حرکت عمودی با آن انجام داد و در حال فیلم‌برداری، فیلم‌بردار به دوربین دسترسی ندارد. در ایران این نوع جرثقیل به پروجیب معروف است.

۷

۶

جزء (component) 8 7

۱. هر جزء تصویری منحصربه‌فرد و کامل در گرافیک کامپیوتری را کامپونِنت می‌نامند. خود این تصویر می­تواند از اجزای ریزتری تشکیل شود که در حافظه رایانه ثبت می­‌شود.
۲. کابل رابط پنج رشته‌­ای در تکنولوژی آنالوگ که معمولاً از سه رنگ قرمز، آبی و سبز برای انتقال تصویر و دو رنگ سفید و قرمز برای انتقال صدا به‌صورت هم‌زمان از دوربین به نمایشگر به کار می­‌رود.

۳

جعبه نور (light box) 2 7 6

۱. میز کار نقاشی متحرک که از زیر میز نور می­‌تابد.
۲. میز وارسی یا تدوین که نور از پایین می­‌تابد و برای کنترل فیلم استفاده می‌شود.
۳. نوعی چراغ که لامپ آن درون محفظه‌ای پارچه‌ای قرار می‌گیرد و با مکانیسم انعکاس نور، نوری یکدست را در صحنه پخش می­‌کند.

F6Q4S8SH994YUZ4.LARGE

جلوه‌های ویژه- تروکاژ (special effects) 2 13

به نظر می‌رسد عبارت «جلوه­ های ویژه» را اول‌بار شرکت فاکس و آن‌ هم برای جلوه­های مکانیکی فیلم افتخار به چه قیمتی(۱۹۲۶) ساخته رائول والش به کار برد.

تعریف ساده جلوه­‌های ویژه را می‌توان تولید هر تصویر یا عنصری در تصویر با استفاده از تکنیکی غیرمتداول دانست. چه این جلوه‌­ها با روش­‌های ویژه فیلم‌برداری یا ظهور حاصل آید چه به‌وسیله ابزارهایی در مقابل دوربین و هنگام فیلم‌برداری ایجاد گردد و چه اینکه به‌ وسیله نرم‌افزارهای رایانه‌­ای ایجاد گردد.

معمولاً زمانی از جلوه‌­های ویژه استفاده می‌­شود که دستیابی به نتیجه مطلوب با فیلم‌برداری متداول بیش‌ازحد گران یا مستلزم مخاطره و یا حتی غیرممکن باشد. به‌عنوان ‌مثال نشان دادن نبرد سفینه­­‌های فضایی در کهکشان بدون استفاده از تکنیک­‌هایی مانند استفاده از ماکت یا پویانمایی رایان‌ه­ای کاملاً غیرممکن است. حتی استفاده از پدیده­‌های طبیعی مانند باد یا باران در صحنه بدون استفاده از تکنیک‌­های جلوه­‌های ویژه در اغلب میسر نیست.

avatar_5 جلوه‌های صوتی (Sound Effects) 5

تمام صداهای فیلم به‌جز گفت‌وگو ، گفتار روی فیلم و موسیقی را جلوه‌های صوتی گویند. این صدا­ها معمولاً بعد از فیلم­برداری به باند صدای نهایی اضافه می‌شود. معمولاً بخش صدای استودیوها، آرشیوی دارند که دارای صداهای مختلف از جمله شلیک گلوله، انفجار بمب، صدای باد و باران و طوفان و … است و در زمان‌های مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر صداهای آرشیوی برخی از فیلم‌سازان صداها را در سر صحنه ضبط می‌کنند و یا با وسایل مختلفی آن‌ها را در استودیو شبیه‌­سازی می‌کنند.

در مجموع هدف استفاده از این جلوه­‌ها خلق فضایی واقعی و گیرا برای بیننده است تا اثر حسی فیلم تا حد ممکن افزایش یابد.

جلوه‌های لابراتواری (Laboratory Effects) 2

جلوه‌های ویژه­ای که در لابراتوار و از طریق مراحل مختلف ظهور و چاپ فیلم حاصل می‌شود. جلوه­های لابراتواری با جلوه‌های ایجادشده رو به روی دوربین (ازجمله جلوه‌های مکانیکی) و جلوه‌های ایجادشده درون دوربین متفاوت است.

جلوه‌های مکانیکی (Mechanical Effects) 13

جلوه‌های ویژه‌ای که به‌طور مستقیم جلوی دوربین انجام می‌شود و نه در لابراتوار و یا با تکنیک های کامپیوتری و اپتیکی به وجود می‌آید. برای مثال:

– ایجاد آتش و انفجار
– خلق پدیده‌های طبیعی مثل باران ، طوفان و …
–  استفاده از ماکت‌هایی در اندازه طبیعی مانند میمون، کوسه و …

۱۰

۹

۸

جلیقه فیلم‌برداری (body brace, bodyframe, body pad) 1

پایه یا تکیه‌­گاهی که معمولاً از جنس آلیاژ آلومینیوم ساخته می­‌شود و به شانه، پشت و سینه فیلم‌بردار متصل می‌شود تا حامی دوربین فیلم‌برداری در هنگام فیلم‌برداری روی شانه باشد؛ دست‌های فیلم‌بردار آزاد است و می‌تواند به‌راحتی با دوربین کار کند. تجهیزاتی مانند استدی­کم نوعی از جلیقه فیلم‌برداری محسوب می­‌گردند.

جور نشدن (mismatch) 2 4

کنار هم قرار گرفتن نامناسب و غیرمنطقی نماها به‌نحوی‌که به نظر می‌رسد بازیگران ناگهان تغییر مکان داده­اند یا سوژه‌ها به نحو غیرمنتظره­ای تغییر موقعیت می‌دهند و یا فضای نوری پلان‌­ها باهم متفاوت است و درمجموع احساس پرش غیرمترقبه به تماشاگر دست می‌دهد. این اتفاق ممکن است در اثر بی‌دقتی در مکان استقرار دوربین باشد یا ایجاد وقف‌ه­ای طولانی در فیلم‌برداری صحنه‌­ها.

جهت نگاه (direction of look) 4

جهتی که بازیگر یا مصاحبه‌شونده رو به آن نگاه می‌کند را می‌­گویند.

۱۳

پرسش و پاسخ

چنانچه پیرامون این درس پرسشی دارید، از بخش زیر برای ما ارسال کنید:

نام شما:*

ایمیل شما:*

تعداد بازدید:1,686
بدون دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*


*

RSS